مقدمه:

موضوعات اخلاقی معمولا بر اساس اصول فلسفی یا دینی جوامع مورد بحث وبررسی قرار می گیرند، مانند اینکه انسان باید با پدر، مادر، همسر وفرزندان خود چگونه رفتاری داشته باشد؛ پیشرفتهایی هم که در حوزه دانش و فناوری روی می دهند، گاهی اوقات روابط میان انسانها واصول اخلاقی پذیرفته شده در هرجامعه را به چالش می گیرند.

تاثیر اینترنت بر روابط اجتماعی انسانها گسترده ای فراتر از ابعاد فردی را در برگرفته است تا آن حد که در هنگام وقوع بلایای طبیعی و فجایع انسانی عاملی مهم در انعکاس عواطف و احساسات انسانی به شمار می رود. در حوزه فناوری اطلاعات وارتباطات وبه ویژه اینترنت گستره اخلاق درست از لحظه ای آغاز می شود که کار بر پشت رایانه شخصی خودش می نشیند و وروی دکمه مرورگر اینترنت کلیک می کند تا به درون جامعه جهانی اطلاعات گام بگذارد. همه کار برای اینترنت به نوعی در حال ساختن داده یا اطلاعات هستند. حتی کاربرانی که فقط نقش دریافت کننده یا مصرف کننده اطلاعات را دارند؛ برخوردار از نوعی اخلاق هستند که اصطلاحا (اخلاق سازنده) نامیده می شود.

-       اینترنت : خوب ، بد، زشت یا زیبا

با وجود همه مباحثی که تاکنون درباره اینترنت وپیامهای استفاده از آن بر اخلاق کاربران مطرح شده است، هنوز به درستی نمی توان تصویر روشنی را در این خصوص مشاهده کرد. روان شناسان و متخصصان علوم رفتاری اغلب توجه خودشان را بر جنبه های منفی اینترنت معطوف می نمایند. این بیشتر بدان جهت است که این دسته افراد انسانها در قالب سوژه های مطالعاتی خود در نظر می گیرند وبه علت اضمحلال فزاینده بنیان های خانوادگی وارزشهای انسانی در جوامع غربی، نقش مخرب اینترنت بیشتر از نقش سازنده آن مورد عنایت محققان واقع شده است.

اما زمانی که بحث از سهم دانش به میان می آید حقیقتا هیچ رسانه ای نمی تواند جایگزین اینترنت شود وبه مثابه یک پل ارتباطی کار آمد پژوهشگران در سطح جهانی عمل نماید.

-       تعامل و همزیستی جهانی: شکل گیری هویت پویا

گسترش شبکه جهانی اینترنت فاصله ها را کم کرده و به ایجاد نوعی تشابه، به ویژه در جوانان انجامیده است. اعضای کمیسیون توسعه سازمان ملل متحد گزارش داده اند که در گردهمایی های خود در شهرهای قاره های گوناگون شاهد بوده اند که جوانان خیلی شبیه به هم شده اند و این شباهت با رنگ یافتن مرز جوامع ورفتن به سوی نوعی جامعه اطلاعاتی وشبکه ای، بیش تر شده است. باید توجه داشت که به یمن گسترش وسایل ارتباطی و رسانه ها، جوامع مختلف اگر آگاهانه وبا برنامه ریزی عمل کنند می توانند برای تحولات مثبت از آن استفاده نمایند وبه نوعی همزیستی سالم جهانی دست یابند.

-       جهانی شدن و حقوق شهروندی.

مسلما یک شهروند در عمر چند فرهنگی دارای حقوق و امتیازات خاصی باید باشد. از جمله حقوق طبیعی آن حق دسترسی به اطلاعات است که خود منجر به ایجاد حق دیگری به نام حق استفاده از امکانات وابزارهای فناوری اطلاعاتی و ارتباطی است. برخی از چالشهای جدید در این راستا عبارتست از : اداره حقوق فردی در عصر الکترونیک، محافظت در برابر سوء استفاده های الکتورنیکی واطمینان از ایمنی تعاملات از طریق زیر ساخت های اطلاعاتی مناسب.

-        خطرات آ لاینی که کودکان در اینترنت با آن مواجه می شوند:

1-   قرار گرفتن در معرض منابع غیر مقتضی (جنسی، توت انگیز و خشونت آمیز)

2-   پر داختن به بازیهای قمار ورفتار نامناسب

3-   مواد مخدر، الکل، سیگار و خطرات دیگر

4-   زیان جانی از طریق تحلیل جسمی و وحشت روان شناختی دائمی

5-   پیغام های آزار دهنده

6-   معضلات حقوقی و مالی

7-   تجاوز به حریم خصوصی

8-   تحلیل استعدادهای نهفته کودک

-        دلایلی برای نگرانی والدین و دقیق شدن روی فرزندان.

1-   تغییر دادن صفحات اینترنتی توسط کودکان و فرزندان به محض ورود والدین

2-   انجام تماسهای تلفنی ناگهانی با افراد ناآشنا یا حتی

3-   خوشبختی ( اگر کودک شما هدایا یا پول توجیه ناپذیری دریافت نمود)

4-   ترک اجتناب از دوستان وخانواده پس از استفاده از اینترنت و منزوی شدن کودک

5-  قطع ارتباط کودک با دوستان قدیمی و گذراندن با دوستان جدید و ویژه ( البته باید تاحدودی به حریم خصوصی کودک احترام گذاشت)

-        توصیه های ویژه به والدین در خصوص استفاده کودکان از اینترنت:

1-  برای انجام نظارت بر کودک از برنامه ای خاص پیروی نکنید چراکه برنامه های فیلتر نیک تنها بخشی از طرح امنیتی اینترنت در خانه محسوب می شود.

2-   مبتکر و خلاق باشید.( گفتگو با سایر والدین در این زمینه در مورد شیوه های برقراری ارتباط با کودک)

3- گوش بزنگ باشید

مراقب فایلهای گرافیکی بارگذاری شده توسط کودکان خود باشید . فایلهای با فرمت pxc,tif,bmp, gif,gpg  

4- در خصوص برنامه های فیلتر ینگ  اینتر نتی ، ارز یابی و تحقیق کنید

5- در استفاده از اینتر نت  با کودکانتان  همراه شوید

6- با کودک خود  در خصوص مسایلی که ممکن است به صورت آن لاین با آن مواجه گردد ، گفتگو کنید و در عوض سرزنش  به وی آموزش دهید .

7- سایر علاقه ها و سلیقه ها ی کودکان خود را تشویق و تقویت نمایید.

8- الگوی علمی  در استفاده از اینترنت باشید

9- زمان و مکان ا ستفاده از اینتر نت

کامپیو تر باید در اتاق همگگانی  به جایی که می توان مراقب آن بود با شد . عدم اجازه ا ستفاده از کامپیوتر توسط افراد غریبه و عدم اجازه ورود دیگران به اتاق کودک

10- برای وجود و حضور کامپیوتر در منزل خود متاسف نباشید

11- هر گز اطلاعات شناسایی  را ازا ئه ننمایید .

12- از خدمات اینتر نتی مورد استفاده کودکتان اطلاع حاصل نمایید .

13- هرگر به کودک خود اجازه تر تیب ملاقات اینترنتی را ندهید .

14- هرگز به پیغامها پاسخ ندهید .

15-  هرگو نه سوء استفاده ای را گزارش دهید .

16- افراد در شبکه آن لاین اینترنتی می توانند مجاری باشند

17- دانستن  این نکته که محتوای اینتر نتی لزوما حقیقت ندارد

18- راه کارها و قوانینی را برا استفاده کودکنتان از اینترنت وضع کنید

19-روند پیروی کودک خود از قوانین  را کنتر ل کنید

- بندهایی برای کودکان  در استفاده از ا ینترنت :

1- کلمات عبورو رمزها باید مخفی نگه داشته شوند .

2 – اجتناب و دوری کردن  از بی پروایی و خودمونی شدن

3-هرگز پست الکترونیکی غیر عادی ( مشکوک ) را باز نکنید

4-گفتگو در مورد آنچه که مشاهده می کنید ، با والدین صحیح می باشد

5- زمانی را برای استراحت به خود اختصاص دهید

6- قوانین مربوط به وب سایت ها ی اینتر نتی   را مطالعه کنید

7- از کپی نمودن اجتناب کنید

8- از خود محافظت بعمل آورید .

9- به والدین خود آموزش دهید

10- مراقب کامپیوتر خود باشید

قوانینی برای برقراری امنیت آن لاین برای کودکان 

1-  اطلاعات شخصی خود از قبیل آدرس ، تلفن ، اسم و آدرس مدرسه را بدون  اجازه  در دسترس دیگران قرار نخوام داد

2-  اگر با اطلاعاتی روبرو شدم که موجب آزار  من است بلافاصله به والدینم اطلاع می دهم . این خطا از جانب من می با شد که با چنین اطلاعاتی روبرو شده ام .

3-  هرگز با شخصی که در اینترنت ملاقات نموده ام بدون بررسی والدینم با او همراه  نخواهم شد اگر والدینم   با ملاقات موافق بوده اند با همراهی والدینم بر سر ملاقات حاضر خواهم شد .

4-  با والدینم در خصوص  مدت زمانی که می توانم در اینرنت باشم زمان استفاده از اینتر نت  در طول روز  و وب سایت های سالم و مناسب قوانینی را وضع خواهم کرد و تصمیم خواهم گرفت .

شیوه های نادرست مقابله

1-منبع استفاده از اینترنت و پس از آن روی آوردن فرزند به منزل دوستان

2- رفتارهایی چون تهدید ، تنبیه لفظی  و تنبیه بدنی

3- شکایت از فرزند به اقوام نزدیک

4- مراجعه به مدرسه و در میا ن گذاشتن موضوع بصورت خصوصی

5-منع ارتباط فرزند با دوستان و همکلاسی

 آمار یونیسف ن شان می دهد که 75%  از جوانان ، 15% از نوجوانان و 10%  از کودکان تنها به دلیل لجبازی و سرپیچی از والدین به بازدید از سایتهای غیر اخلاقی گرایش نشان داده و این گرایش را با مراجعه  دا ئمی به این سایتها ، صحبت کردن از آنچه در این سایتها مشاهده کرده اند و پیشنهادات  س ایت جدید به دوستان به ویژه هنگام حضور والدین نشان می دهند .

نتیجه : 

امروزه ورود به دنیای مجازی ویا به عبارت بهتر زندگی در محیط های مجازی امری بدیهی به شمار می رود لازمه تعامل  در این محیط ها برخورداری از یکسری مهار تهای  فنی  و رفتاری است . از مهمتر ین   ویژگیهای اینتر نت ایجاد پیوندهای مناسب بین افراد در اقصی نقاط  دنیا می باشد . فضایی که در آن امکان  ایجاد روابط انسانی و اخلاقی میسر است و می تواند کانونی برای ایجاد اخلاق سازنده انسانی نیز باشد. در نهایت با نزدیک کردن ملتها به همراه تقویت تعامل و روابط انسانی صحیح  میان آنها، آرزوی دیرین بشر برای ایجاد آرمان شهر جهانی یا به عبارت دیگر جهانی شدن میسر خواهد شد .  

    آراد----دی ۸۸ با تشکر ویژه از آقای احسان گرجی وکارگروه شماره یک گروه

آموزشی مشاوران